|
|
Szkodliwe procenty
Co jakiś czas dowiadujemy się, że picie alkoholu nie jest aż takie złe i szkodliwe. Niestety
stwierdzenie to może wprowadzić zamieszanie i osłabić konieczną ostrożność podczas jego
używania. Dlaczego jednak pijąc alkohol powinniśmy tak bardzo uważać?
Wyrwane z naukowego kontekstu doniesienia o dobroczynnym wpływie alkoholu mogą być mylące. Zapadalność na choroby układu sercowo-naczyniowego w krajach kultury wina", czyli w basenie Morza Śródziemnego rzeczywiście odbiega na korzyść w stosunku do krajów dalej wysuniętych na północ, gdzie zwyczajowo spożywa się mocne trunki. Jest prawdopodobne, że efekt ten doją zawarte w czerwonym winie bioflawonoidy. Ale te niby szczęśliwe populacje Południa doświadczają o wiele większej zapadalności na choroby wątroby, szczególnie jej marskości. Nie trzeba dodawać, że poalkoholowej. Natura napojów wyskokowych jest taka, że wielu osobom bardzo trudno poprzestać na jednym kieliszku wina.
Alkohol etylowy - bez względu na postać - ma silne działanie uszkadzające wątrobę.
Najniższa dawka hepatotoksyczna, w przeliczeniu na czysty etanol, wynosi dla mężczyzn już 40-60 g, a dla kobiet - 20 g dziennie. Znacznie niższa tolerancja alkoholu przez organizm kobiety wynika z mniejszej masy ciała, a co za tym idzie niższej objętości płynów ustrojowych. Towarzyszy temu cecho kontytucjonalna, jaką jest niższa aktywność żołądkowej dehydrogenazy alkoholowej u większości kobiet, która metabolizuje około 10% przyjętej dawki alkoholu. Wskutek tego biodostępność etanolu u kobiet jest nieco większa niż u mężczyzn. W badaniach wykazano, że większość mężczyzn z poalkoholową marskością wątroby lub jej zapaleniem piło mniej niż 100 g etanolu dziennie, a większość kobiet przeciętnie około 20 g etanolu dziennie. To niezwykle alarmujące dane w kontekście profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowego, która powinna być długotrwała czy wręcz przewlekła. Niezwykle trudno jest wskazać dawkę etanolu bezpieczną dla wątroby. Niektórzy sądzą, że w przeciętnych warunkach byłoby to 7 g etanolu dziennie, co może odpowiadać małemu (ok. 25 ml) kieliszkowi wódki lub małej lampce wina (ok. 50 ml).
Skutki oddziaływania alkoholu no wątrobę w przedstawionym poniżej podziale opierają się na kryteriach histopatologicznych. Wyróżnia się stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby i alkoholową marskość wątroby. Istotne bywa współistnienie dodatkowych chorób, a szczególnie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B lub/i typu C, które niekorzystnie wpływają na dynamikę choroby.
Spośród w/w uszkodzeń najczęściej występuje alkoholowe stłuszczenie wątroby. Przebiega ono bezobjawowo i o ile pacjent zaprzestanie używania alkoholu, jest szansa no jego ustąpienie. Wszyscy, którzy w badaniu USG mają odnotowaną taką zmianę, której nie można wiązać z otyłością lub zaburzeniami metalolicznymi lub z cukrzycą, powinni zadać sobie pytanie o rzeczywistą ilość spożywanego przez siebie alkoholu.
Alkoholowe zapalenie wątroby jest już wyraźnie dolegliwą chorobą, przebiegającą z często niecharakterystycznymi objawami dyspepetycznymi: brakiem apetytu, osłabieniem, spadkiem masy ciała, czasami z wymiotami lub biegunką. Z reguły towarzyszą mu bóle w nadbrzuszu oraz w prawym podżebrzu. Połowa z pacjentów ma wyraźną żółtaczkę i gorączkuje. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę, obniżoną liczbę trombocytów oraz biochemiczne cechy uszkodzenia komórki wątrobowej (podwyższone wartości GGTP, AIAT, a jeszcze bardziej AspAT) oraz zwiększone stężenie bilirubiny we krwi. Obraz mikroskopowy wątroby jest bardzo zmieniony. Zawiera nie tylko cechy stłuszczenia, ale także obrzęk i martwicę komórek wątrobowych, nacieki z granulocytów obojętnochłonnych oraz skupiska zwane ciałkami Mallory'ego. Leczenie jest bardziej złożone, wiąże się z hospitalizacją i musi opierać się o konsekwentnie przestrzeganą abstynencję.
Zwyczajowe picie już niewielkich ilości alkoholu, po 10 latach wiąże się z ryzykiem marskości wątroby wynoszącym ok 10%, a po 20 latach tak symbolicznej konsumpcji ryzyko to wzrasta do aż 50%.
dr n. Med. Krzysztof Wojciechowski Magazyn „Farmacja i ja”
powrót
|
|
|
|
