Są to głównie te środki, w których zawarte są związki salicylowe, spokrewnione z kwasem salicylowym. Do takich roślin należą: wierzba biała, topola czarna, tawuła, osika, fiołek wonny, fiołek trójbarwny, pierwiosnek, nagietek oraz kukurydza (szyjki słupka). Ograniczymy się tutaj do pierwszych trzech, ponieważ ich substancje aktywne są najbardziej niezawodne.

Trzeba jednak podkreślić, że i wśród pozostałych roślin są takie, co odznaczają się cennymi własnościami leczniczymi.

Wierzba biała (pospolita). Nazywana jest również-aspiryną ludowej medycyny. Do celów leczniczych używa się kory zdejmowanej na wiosnę z gałęzi o średniej grubości. Zawiera ona do 7% salicyny. salicyna jest przetwarzana przez bakterie jelitowe na alkohol salicylowy i dopiero z niego powstaje w naszej krwi kwas salicylowy. Działanie tego kwasu jest zbliżone do działania kwasu acetylosalicylowego produkowanego syntetycznie.

Istnieją jednak także różnice: kwas salicylowy ma silniejsze działanie przeciwreumatyczne, natomiast kwas acetylosalicylowy (AAS) - silniejsze działanie przeciwgorączkowe. Dlatego też napój z kory wierzby (topoli czarnej, tawuły) oraz niewielka ilość tabletek zawierających kwas acetylosalicylowy (aspiryna itp.) stanowią godną polecenia kombinację leków. W takim zestawieniu będą się wzajemnie uzupełniać i wspierać.

Kora wierzby białej (cortex Salicis)

Doza zwykła: 1 czubata łyżeczka
Doza do mieszanki: 1 płaska łyżeczka
Zalać korę filiżanką zimnej wody, ogrzewać powoli aż do wrzenia, zdjąć z ognia, odstawić na 5 minut, odcedzić. Kora wierzby jest chętnie dodawana do bzu czarnego, lipy, dziewanny i anyżku, gdy zachodzi potrzeba przyrządzenia herbatki dla kogoś, kto cierpi na grypowe zapalenie oskrzeli i towarzyszące mu bóle głowy.

Topola czarna

Należy do rodziny werzbowatych i ma podobne działanie jak wierzba biała. Podobnie pozyskiwana i przyrządzana jest kora obu drzew służąca do celów leczniczych, z tym że korę topoli trzeba po zawrzeniu gotować 10 min na małym ogniu, a potem natychmiast odcedzić. Bardziej popularny niż napój z kory jest jednakże napar z pąków liściowych topoli czarnej.

Pąki liściowe topoli czarnej (Gemmae Populi)

Doza zwykła: 2 czubate łyżeczki
Doza do mieszanki: 1 czubata łyżeczka
Zalać filiżanką wrzątku, odstawić do naciągnięcia pod przykryciem, ponieważ pąki liściowe topoli zawierają cenny olejek eteryczny. Napar ten przynosi ulgę przy odczuwaniu ogólnego rozbicia połączonego z bólami, a więc działa w pewnym sensie podobnie jak napar z arniki. Z pąków liściowych topoli czarnej, podobnie jak z arniki, produkuje się też leki do stosowania zewnętrznego.

Tawuła. Działanie tej rośliny z rodziny różowatych opiera się na substancji zwanej gaultherin, będącej związkiem salicylowym. Wartość leczniczą ma zarówno ziele, jak i korzeń, którego robi się macerat lub pełny wyciąg homeopatyczny.

Ziele tawuły (Herba Spiraeae ulmariae)

Doza zwykła: 1 czubata łyżeczka
Doza do mieszanki: 1 płaska łyżeczka
Z ziela należy robić napar, tzn.zalać je filiżanką wrzątku i zostawić na parę minut do naciągnięcia.

Korzeń tawuły (Radix Spiraeae ulmariae)

Doza zwykła: 1 łyżka
Korzeń tawuły przyrządza się w postaci maceratu. W tym celu należy łyżkę stołową korzenia zalać szklanką zimnej wody i zostawić na noc do naciągnięcia. Rano ogrzać krótko do wrzenia i natychmiast odcedzić. Otrzymanego w ten sposób napoju nie wypija się od razu, lecz popija się go małymi łykami przez cały dzień.

Magazyn \"Gazeta Pacjenta\" 06.12.2010