|
|
Ambroksol w terapii dróg oddechowych
Badania przeprowadzone in vitro wykazały, że ambroksol wielokierunkowo zmniejsza histotoksyczność granulocytów obojętnochlonnych m.in. poprzez hamowanie syntezy anionów nadtlenkowych, obniżanie syntezy kwasu hipochlorowego, hamowanie uwalniania elastazy i mieloperoksydazy z aktywowanych neutrofili oraz zapobieganie inaktywacji alfa-1-antytrypsyny przez neutrofile (3).
Wykazano także, że ambroksol stymuluje makrofagi dróg oddechowych do wydzielania „prozapalnej" cytokiny IL-12 (interleukina-12), która sprzyja różnicowaniu się limfocytów ThO do limfocytów Thl i dlatego jest bardzo ważnym promotorem odporności komórkowej (4).
Lek ten w ropnej fazie zapalenia wzmaga penetrację niektórych antybiotyków (m.in. amoksycyliny) do wydzieliny ropnej w drogach oddechowych (5, 6).
Nie bez znaczenia jest także wykazane w badaniach przeprowadzonych z udziałem polskiego badacza antyoksydacyjne i przeciwzapalne działanie ambroksolu (7, 8).
Ambroksol zmniejsza ponadto uwalnianie niektórych mediatorów zapalenia i cytokin (histaminy, leukotrienów, IL-4 i IL-13, TNF-alfa, interferonu gamma) (9, 10).
U wcześniaków ambroksol przyspiesza dojrzewanie surfaktantu i wyraźnie poprawia funkcję układu oddechowego (11, 12). Podobnie działa u dorosłych - zwiększając produkcję fosfatydylcholiny przez pneumocyty II typu, zmniejsza nadreaktywność oskrzeli (13).
Ambroksol dzięki swym właściwościom znalazł zastosowanie nie tylko w ostrych zakażeniach dróg oddechowych, ale także w zaostrzeniach przewlekłych schorzeń zapalnych dolnych dróg oddechowych (przewlekłe zapalenie oskrzeli, POChP). Jego skuteczność udowodniono głównie w badaniach u dorosłych (14, 15).
Ambroksol powinien znaleźć także zastosowanie w wysiękowym zapaleniu ucha środkowego, na co wskazują wyniki wieloośrodkowych badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą kontrolowanych placebo, przeprowadzonych u 435 dzieci i dorosłych, którym przez 15 dni podawano ten lek (dorośli 3 x 30 mg dziennie, dzieci 4x9 mg dziennie) i wykazano nie tylko poprawę kliniczną, otoskopową i rinoskopową, ale i tympanometryczną (p<0,05) (16). Skuteczność ambroksolu w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych (zapalenie zatok i wysiękowe zapalenie ucha środkowego) potwierdzono, także w Polsce, wykazując, że lek ten przyspiesza procesy gojenia i regenerację uszkodzonego przez zakażenie nabłonka (17).
Wykazano, że ambroksol ma podobną skuteczność w leczeniu mukowiscydozy jak karbocysteina (18).
Ciekawa praca sugerująca ochronną rolę ambroksolu w zakażeniach wirusem grypy typu A, jak i w ogóle w zakażeniach górnych dróg oddechowych, ukazała się w 2006 roku. Wykazano w niej, że ambroksol (45mg/dobę - 54 pacjentów poddanych badaniu) znamiennie statystycznie w stosunku do placebo (p=0,0049) zmniejsza częstość występowania zakażeń górnych dróg oddechowych. Podobnie korzystne efekty w porównaniu z placebo uzyskano w grupie nie szczepionej przeciwko grypie (p=0,0028), co skłoniło autorów do wniosku o ochronnym i leczniczym działaniu ambroksolu w zakażeniach wirusem grypy typu A (19).
Mechanizm tego działania tłumaczyć można pobudzającym wpływem ambroksolu na syntezę surfaktantu oraz wydzielniczego inhibitora leukoproteazy, czynników w naturalny sposób wspomagających odporność przeciw wirusowi grypy typu A (20).
Dawkowanie: 1,2-4,0 mg/kg/dobę w 2-3 dawkach, przy czym ostatnia dawka nie powinna być podawana później niż o 16:00-17:00, aby nie pobudzać sekrecji i kaszlu w godzinach nocnych.
U chorych ze słabym lub mało skutecznym odruchem kaszlowym (np. małe dzieci i niemowlęta) szczególną uwagę przy leczeniu ambroksolem należy przykładać do właściwego drenażu dróg oddechowych i skutecznej, systematycznej fizykoterapii (zwłaszcza oklepywania).
W ostrych infekcjach należy go podawać w drugiej fazie zapalenia i nie dłużej zwykle niż tydzień, aby nie przedłużać w nieskończoność kaszlu. W przewlekłych infekcjach można go stosować długo.
dr n. med. Piotr Albrecht I Katedra Pediatrii AM w Warszawie
Magazyn „The Berlin Chemie News”
powrót
|
|
|
|
