|
|
Q jak quercetin
W wielu roślinach kryją się dziesiątki składników o udowodnionym bądź potencjalnie korzystnym wpływie na organizm człowieka. Wśród nich ogromną grupę stanowią flawonoidy, często nazywane również bioflawonoidami.
Kwercetyna (quercetin) to główny przedstawiciel grupy flawonoidów zwanej flawonolami. Jej najbogatszymi źródłami są cebula, czerwone winogrona, zielona herbata i ziele dziurawca oraz suplementy diety zawierające bioflawonoidy i rutynę.
Organizm człowieka nie potrafi syntezować tego typu związków, dlatego powinno się je dostarczać do organizmu wraz z pożywieniem pochodzenia roślinnego.
Kwercetyna stanowi bazę chemiczną dla wielu jej pochodnych flawonoidów Najczęściej powstają one przez przyłączenie do molekuły kwercetyny cząsteczek różnych cukrów prostych, w wyniku czego powstają pochodne zwane glikozydami. Najbardziej znanymi glikozydami kwercetyny są: rutyna, kwercytryna, izokwercytryna i hyperozyd. Wszystkie one mają w swojej budowie cząsteczkę kwercetyny i odpowiedni cukier prosty. Rodzaj cząsteczki cukru - ramnoza, glukoza, galaktoza itp. - dołączonej do kwercetyny decyduje o właściwościach połączenia glikozydowego. Ta, zdawałoby się niewielka, różnica w budowie glikozydów flawonoidowych, ma niebagatelny wpływ na ich aktywność biologiczną. Stwierdzono, że właściwości flawonoidów pochodnych kwercetyny są zbliżone do właściwości samej kwercetyny, ale ta odznacza się najwyraźniejszymi cechami biologicznymi.
Badania dotyczące absorpcji kwercetyny w układzie pokarmowym wskazują, że po podaniu doustnym wchłaniana jest w w niewielkim procencie. Przyczyną jest jej słaba rozpuszczalność w wodzie. Glikozydy kwercetyny, jako związki o wyższej rozpuszczalności w wodzie wykazują dużo większą biodostępność. Oznacza to, że np. rutyna jest lepiej przyswajalna i lepiej wykorzystywana niż sama kwercetyna. Wydajność wchłaniania i miejsce wchłaniania w jelitach uzależnione jest od charakteru chemicznego pochodnych kwercetyny.
Powodem szerokiego zastosowania w lekach i suplementach diety są właściwości antyoksydacyjne zarówno kwercetyny, jak i jej pochodnych glikozydów - neutralizowanie wolnych rodników, hamowanie oksydazy ksantynowej oraz inhibicja peroksydacji lipidów. Do innych ważnych mechanizmów działania kwercetyny można zaliczyć prawdopodobne, bezpośrednie hamowanie oksydacji frakcji LDL cholesterolu, a także ochronę witaminy E przed oksydacją lub jej regenerację. Kwercetyna samodzielnie lub w połączeniu z kwasem askorbowym (witaminą C) redukuje częstość występowania oksydacyjnych uszkodzeń limfocytów oraz hamuje uszkodzenia neuronów spowodowane brakiem glutationu.
Antyoksydacyjne właściwości kwercetyny sprawiają, że działa ona przeciwzapalnie Hamuje enzymy prozapalne - cyklooksygenazę i lipooksygenazę oraz mediatory prozapalne - leukotrieny i prostaglandyny. Działaniu przeciwzapalnemu kwercetyny sprzyja również hamowanie uwalniania histaminy. Najbardziej spektakularne działanie kwercetyny, jakim jest neutralizowanie wolnych rodników, może korzystnie wpływać na szczelność i elastyczność naczyń krwionośnych.
Kwercetynę uzyskuje się na skalę przemysłową głównie z rutyny, czyli 3-rutynozydu kwercetyny, wykorzystując reakcję hydrolizy.
Piśmiennictwo:
Alternative Medicine Review - Monographs – Volume One. Thorne Research, Inc. 2002. PDR for Nutritional Supplements. First Edition. Medical Economics Thomson Healthcare, 2001. dr n. farm. Katarzyna Żurowska Magazyn „Farmacja i ja”
powrót
|
|
|
|
